Rozkłady materiału – czy to obowiązek ?

Jako, że każdy nauczyciel jest żywo zainteresowany tą tematyką, informujemy, że temat został już opisany w Portalu Oświatowym – Sprawdźcie link:

https://www.portaloswiatowy.pl/organizacja-zajec-szkolnych/sporzadzanie-rozkladow-materialu-czy-jest-obowiazkowe-9558.html

A tu treść (autor:  Wanda Pakulniewicz )

Pytanie : Czy jest obowiązek sporządzania rozkładów materiału? W jaki sposób powinien wyglądać prawidłowo sporządzony rozkład? Czy powinien się w nim znaleźć zapis, który punkt z treści podstawy programowej jest realizowany do wyszczególnionego tematu lekcji? Czy zapis tematu w dzienniku lekcyjnym musi mieć identyczne brzmienie z rozkładem?
Odpowiedź: Prawo nie nakłada na nauczycieli obowiązku sporządzania rozkładów materiału nauczania z prowadzonych przez nich zajęć edukacyjnych. Obowiązek taki można wprowadzić w statucie szkoły w części dotyczącej zadań nauczycieli. W większości szkół jednak są one sporządzane na piśmie w myśl zasady, że właściwa organizacja procesu nauczania – uczenia się wymaga odpowiedniego zaplanowania pracy.
Dokumentacja pomocnicza – decyzja dyrektora

O tym, jaką dokumentację pomocniczą będą prowadzili nauczyciele decyduje dyrektor.

Pamiętaj, by nie obciążać nauczycieli nadmiernymi zadaniami.
Sposób sporządzania rozkładu to wybór szkoły

Sposób sporządzania rozkładu jest także kwestią wyboru. Rozkład materiału może mieć różną formęw zależności od wymagań i zasad wewnątrzszkolnych. Różne mogą być:

  • stopień uszczegółowienia rozkładu,
  • sposoby graficznego przedstawienia.

Warto zawrzeć w nim takie informacje, które ułatwią pracę nauczycielowi, zapewnią płynne wejście innego nauczyciela na zastępstwo, a przede wszystkim umożliwią wnioskowanie o realizacji podstawy programowej.


Zapis tematu w dzienniku lekcyjnym może mieć inne brzmienie niż w rozkładzie, należy jednak pamiętać, że im większe odstępstwo, tym trudniej się zorientować, w którym miejscu jest nauczyciel z realizacją programu nauczania.


W sprawie rozkładów materiału wypowiedziało się Ministerstwo Edukacji Narodowej

W sprawie rozkładów materiału zajęło stanowisko Ministerstwo Edukacji Narodowej W 2007 r. ówczesny sekretarz stanu MEN – Andrzej Waśko do kuratorów i dyrektorów szkół skierował następujące pismo:

List sekretarza stanu Ministerstwa Edukacji Narodowej

do Kuratorów Oświaty i Dyrektorów Szkół i Placówek w sprawie zaniechania wymagania od nauczycieli i dyrektorów szkół nie zawsze uzasadnionych obowiązków biurokratycznychW związku z napływającymi w ostatnim czasie do Ministerstwa Edukacji Narodowej sygnałami od dyrektorów szkół i nauczycieli dotyczącymi obarczania ich nie zawsze uzasadnionymi obowiązkami biurokratycznymi polegającymi na konieczności pisemnego sporządzania różnego rodzaju planów i innych opracowań, uprzejmie proszę o zaniechanie tego rodzaju wymagań.

Podstawowym obowiązkiem każdego nauczyciela określonego przedmiotu jest pełna realizacja przyjętego w danej szkole programu nauczania. Trudno sobie wyobrazić pełną i poprawną realizację programu nauczania bez dobrze przygotowanego rozkładu materiału nauczania, ale z drugiej strony obowiązujące przepisy nie obligują nauczycieli do sporządzania rozkładów materiału nauczania z prowadzonych przez nich zajęć edukacyjnychObowiązek taki można wprowadzić w statucie szkoły w części dotyczącej zadań nauczycieli. 

Natomiast nieuzasadnionym i zbędnym jest nakładanie na nauczycieli obowiązku pisemnego opracowywania tzw. „planów wynikowych”. Pojęcie takiego planu nie występuje w żadnym z obowiązujących aktów prawnych.

Dlatego też uprzejmie proszę Państwa Kuratorów Oświaty oraz Dyrektorów Szkół o  kontynuowanie działań wspierających pracę nauczycieli bez obarczania ich zbędnymi biurokratycznymi obowiązkami. 

Pragnę przypomnieć, że poza dokumentacją przewidzianą rozporządzeniem MENiS z 19 lutego 2002 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji szkoła ma obowiązek opracowania w szczególności:

  • szkolnego zestawu programów nauczania i zestawu podręczników (art. 22a ust. 2b ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty),
  • programu wychowawczego szkoły (rozporządzenie MENiS z 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół),
  • programu profilaktyki dostosowanego do potrzeb rozwojowych uczniów oraz potrzeb danego środowiska (rozporządzenie MENiS z 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół),
  • programu i harmonogramu poprawy efektywności kształcenia lub wychowania – w przypadku wydania takiego zalecenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny (art. 34 ust. 2 ustawy o systemie oświaty),
  • planu pracy szkoły lub placówki (art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty),
  • rocznego planu nadzoru pedagogicznego, który opracowuje dyrektor szkoły lub placówki (§ 7 ust. 1 rozporządzenia MEN z 15 grudnia 2006 r.

Podstawa Prawna

Wanda Pakulniewicz

Zachęcamy też do zapoznania się z opinią prawną :

Opracował: Stanisław Kłak

Opinia

prawna w sprawie sporządzania przez nauczycieli rozkładu materiału
i pisania konspektów lekcji

Obowiązek przygotowywania pisemnego rozkładu materiału nauczania na każdy semestr roku szkolnego przez nauczyciela i pisania konspektów lekcji nakładało zarządzenie Ministra Oświaty i Wychowania z 30 maja 1985 r. Straciło ono moc obowiązywania po nowelizacji Karty Nauczyciela w 1996 r.

W obecnym stanie prawnym nie ma żadnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które nakładałyby na nauczycieli obowiązek sporządzania rozkładów materiałów (czy też innych pisemnych opracowań w tym: konspektów lekcji, czy planów  wynikowych).

Obowiązek pisania konspektów przez nauczycieli, zarówno tych, którzy odbywają staż na wyższy stopień awansu zawodowego, jak i tych, którzy takiego stażu nie odbywają, nie został wprost uregulowany w przepisach prawa powszechnie obowiązującego.

Kwestii tej nie reguluje:

  • Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. nr 97, poz. 674, z późn. zm.)
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. z 2004 r. nr 260, poz. 2593, z późn. zm.);
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. 2012 r. Nr 977);
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz. U. z 2012 r. Nr 204)
  • Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 października
    2009 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. z 2009r. Nr 168, poz.1324, póżn. zm.)

W obecnym stanie prawnym szkoła ma obowiązek prowadzić przede wszystkim dokumentację przewidzianą w przepisach rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. Nr 23, poz. 225 z późn. zm.). Poza tą dokumentacją szkoła ma obowiązek również opracować:

  • szkolny zestaw programów nauczania i zestaw podręczników – obowiązek ten wynika z art. 22a ust. 2, 2b i 2e ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 56, poz. 458);
  • program wychowawczy szkoły, obejmujący wszystkie treści i działania o charakterze wychowawczym skierowane do uczniów – obowiązek opracowania tego programu wynika z art. 54 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o systemie oświaty oraz  rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. 2012 r. Nr 977);
  • program profilaktyki dostosowany do potrzeb rozwojowych uczniów oraz potrzeb danego środowiska, obejmujący wszystkie treści i działania
    o charakterze profilaktycznym skierowane do uczniów, nauczycieli
    i rodziców – obowiązek opracowania tego programu wynika z art. 54 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o systemie oświaty oraz ze wskazanego powyżej rozporządzenia;
  • program i harmonogram poprawy efektywności kształcenia lub wychowania – w przypadku wydania takiego zalecenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny – obowiązek ten wynika z art. 34 ust. 2 ustawy o systemie oświaty;
  • plan pracy szkoły lub placówki – obowiązek ten wynika z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty;
  • plan nadzoru pedagogicznego, który opracowuje dyrektor szkoły lub placówki na każdy rok szkolny  – obowiązek ten wynika z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 października 2009 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. z 2009r. Nr 168, poz.1324, póżn. zm.)

Podstawowym obowiązkiem każdego nauczyciela określonego przedmiotu jest pełna realizacja przyjętego w danej szkole programu nauczania. Trudno sobie wyobrazić pełną i poprawną realizację programu nauczania bez dobrze przygotowanego rozkładu materiału nauczania, czy konspektu lekcji,  ale z drugiej strony obowiązujące przepisy nie obligują nauczycieli do sporządzania rozkładów materiału nauczania z prowadzonych przez nich zajęć edukacyjnych. Obowiązek taki można wprowadzić w statucie szkoły w części dotyczącej zadań nauczycieli.

Zgodnie z przepisem art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r.
o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.), rada pedagogiczna przygotowuje projekt statutu szkoły lub placówki albo jego zmian
i przedstawia do uchwalenia radzie szkoły lub placówki. Uchwała rady pedagogicznej dotyczy zatem przedstawienia projektu statutu lub jego zmian radzie szkoły do uchwalenia. Podstawa prawna: art. 50 ust. 2 pkt 1 ustawy
o systemie oświaty. W szkole lub placówce, w której rada szkoły nie została powołana, jej zadania wykonuje rada pedagogiczna. Podstawa prawna: art. 52 ust. 2 ustawy o systemie oświaty

Zmiany w istniejącym statucie szkoły/placówki  dokonuje rada szkoły, a gdy nie działa rada szkoły dokonuje rada pedagogiczna. Uchwalone zmiany w statucie szkoły/placówki podlegają sprawdzeniu ze strony nadzoru pedagogicznego Kuratora Oświaty.

Statut będący aktem, zawierającym wewnątrzszkolne uregulowania prawne dotyczące zadań i spraw szkoły, określającym organizację oraz zasady funkcjonowania danej szkoły musi być zgodny z przepisami ustaw i aktów prawnych wydanych na ich podstawie.

Natomiast nieuzasadnionym i zbędnym jest nakładanie na nauczycieli obowiązku pisemnego opracowywania tzw. „planów wynikowych”. Pojęcie takiego planu nie występuje w żadnym z obowiązujących aktów prawnych.

Wydawanie zarządzeń przez dyrektorów szkół wprowadzających pisanie konspektów lekcji przez nauczycieli nie ma podstaw prawnych, czyli nie ma delegacji prawnej do wydania takiego aktu prawnego.

Reasumując powyższe wyjaśnienia należy stwierdzić, że nie ma obecnie żadnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które przewidywałyby obowiązek sporządzania rozkładu materiału, pisania konspektów lekcji, bądź planu wynikowego. Nakładanie na nauczyciela takich obowiązków wydaje się zbędne i nieuzasadnione zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

 

Stanisław Kłak: doradca ds. prawnych w ZOP ZNP


A tu oficjalna odpowiedź (interpretacja prawna)  na pytanie czy tematy w dzienniku muszą być identyczne z tymi w rozkładzie materiału:

Rozkład materiału nauczania, czyli zapis kolejnych tematów realizowanych według programu nauczania danego przedmiotu, jest swego rodzaju planem realizacji kolejnych jednostek lekcyjnych.

Z różnych przyczyn, np. konieczność przeznaczenia większej liczby godzin na realizację danego tematu niż to zaplanowano, może on ulec pewnym zmianom. Czy można w czasie roku dokonywać modyfikacji tego planu, czy też należy bezwzględnie trzymać się ustalonego rozkładu? I nie chodzi tu o pomyłki, tylko o zmiany, których konsekwencją są nieco inne zapisy w dzienniku lekcyjnym niż to wynika z rozkładu materiału, jaki każdy nauczyciel przygotowuje na początku roku szkolnego i przedstawia dyrektorowi do akceptacji.

ODPOWIEDŹ

Podczas procesu dydaktycznego nauczyciel jest zobowiązany do zrealizowania określonej dla danego typu szkoły oraz przedmiotu, jak też etapu edukacyjnego podstawy programowej. Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 13 Ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (DzU z 2004 r. nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) podstawa programowa wychowania przedszkolnego lub kształcenia ogólnego są to ogólne i szczegółowe wymagania dotyczące wiedzy i umiejętności, które powinien posiadać uczeń po zakończeniu określonego etapu edukacyjnego, jak też zadania wychowawcze szkoły, uwzględnione odpowiednio w programach wychowania przedszkolnego i programach nauczania oraz umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych. Za realizację podstawy programowej odpowiada nauczyciel, i sprawujący nad nim nadzór pedagogiczny dyrektor szkoły.Rozkłady materiału nauczania, czy inaczej zwane plany dydaktyczne, mają charakter pomocniczy w zaplanowaniu pracy w danym roku szkolnym dla samego nauczyciela, pozwalają też dyrektorowi kontrolować prawidłowość realizacji podstawy programowej w kierowanej przez niego szkole. Żaden akt prawny nie nakłada na nauczyciela obowiązku dosłownej realizacji przewidzianych w rozkładzie materiału tematów. Jak już zostało wspomniane, nauczyciel odpowiada za realizację podstawy programowej. Dlatego, nauczyciel ma prawo w ciągu roku szkolnego modyfikować rozkład materiału. Może to wynikać z braku postępów w nauce uczniów, nieobecności nauczyciela z powodu choroby itp. Natomiast, czy te modyfikacje powinny być uwzględniane w formie pisemnej i ewentualnie akceptowane przez dyrektora szkoły, zależne jest już od niego.

Adam Balicki – pracownik naukowy Wydziału Nauk Prawnych i Ekonomicznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

źródło: http://oswiataiprawo.pl


A tu ciekawe wypowiedzi na FORUM dla nauczycieli dotyczące zgodności tematów w dzienniku z tematami hasłowymi w rozkładach materiału poszczególnych przedmiotów.